لیست اخراجی های دولت؛ بی ثباتی شش ساله کابینه

Posted on 24 آوریل 2011

0


لیست بلند بالای چهره های اخراجی دولت «محمود احمدی نژاد» یکی از شواهد اصلی بی ثباتی دولت اوست. احمدی نژاد در طول ریاستش بر کابینه 10 وزیر خود را برکنار کرد و طی بیست ماهی که از آغاز کار کابینه دوم اش می گذرد نیز دست به تغییرات گسترده ای زده که اعتراض بسیاری  از محافظه کاران را برانگیخته است. آخرین نمونه از تلاش او برای اعمال تغییر در کابینه به برکناری استعفا گونه وزیر اطلاعات در هفته گذشته مربوط بود که با دخالت مستقیم آقای خامنه ای عملا ناکام ماند. به نظر می رسد که دخالت رهبر جمهوری اسلامی در ماجرای استعفای «حیدر مصلحی» فضای مانور احمدی نژاد برای برکناری برخی دیگر از وزیران کابینه را محدود کند. او اکنون در معرض حملات شدیدی از سوی نیروهای هوادار آقای خامنه ای است. آنها می گویند که یک جریان انحرافی تحت مدیریت «اسفندیار رحیم مشایی» در دولت شکل گرفته و اخراج وزیران نیز با تحریک این جریان انجام می شود.
مشخص نیست که نقش مشایی در برکناری وزرا تا چه حد مطابق با ادعای محافظه کاران است ولی بهرحال نقاط مشترک قابل توجهی در نحوه برکناری وزرا و معاونان احمدی نژاد طی 6 سال گذشته قابل تشخیص است. تمامی آنها در پی کوچکترین اختلاف نظر با احمدی نژاد از کار برکنار شده اند،همگی از شیوه غیرمحترمانه برکناری خود به شدت ناراضی هستند و اکثر آنها مدتی پس از کناره گیری از دولت در صف منتقدان قرار گرفته اند. «جرس» در این گزارش برای بررسی نقاط مشترک اخراجی های کابینه، مروری بر برخی برکناری های جنجالی طی 6 سال گذشته داشته است.

اخراج مصلحی؛ پروژه ای که ناکام ماند

بدون تردید ماجراهای مربوط به استعفای وزیر اطلاعات، جنجال برانگیزترین مورد از تغییرات در کابینه احمدی نژاد بوده است. خبر پذیرش استعفای او توسط احمدی نژاد یکشنبه گذشته از سوی خبرگزاری جمهوری اسلامی منتشر شد و ساعتی پس از آن رسانه های هوادار آقای خامنه ای از مخالفت رهبری با این استعفا خبر دادند. شک و تردیدها درباره عزل یا ابقاء او در سمت اش در یک جنگ رسانه ای تمام عیار میان دو طیف عمده محافظه کاران ادامه یافت تا این که آقای خامنه ای چهارشنبه گذشته با نگارش نامه ای خواهان تداوم حضور مصلحی در وزارت اطلاعات شد. احمدی نژاد تاکنون درباره جنجال های مربوط به استعفای مصلحی سکوت کرده است اما «غلامحسین محسنی اژه ای» وزیر سابق اطلاعات که در روزهای پایانی دولت نهم از کابینه اخراج شد به تازگی افشا کرده که برکناری مصلحی شبیه برکناری وی بوده است. او گفته که از تصمیم احمدی نژاد برای برکناری اش خبر نداشته و وقتی از این ماجرا مطلع شده حتی این اجازه را نیافته است که برای دیدار خداحافظی در جلسه هیات دولت حضور پیدا کند. ناظران می گویند که ریشه اختلاف های این دو چهره با احمدی نژاد تا حد زیادی به مخالفتشان با اسفندیار رحیم مشایی مربوط است.

منوچهر متکی؛ برکناری تحقیر آمیز

استفاده از اصل غافلگیری برای اخراج وزیران کلیدی کابینه قبل از آن که دامن وزیر اطلاعات را بگیرد درباره «منوچهر متکی» وزیر امور خارجه امتحان شده بود. متکی آذرماه گذشته در جریان سفر به کشور سنگال با حکم برکناری اش روبرو شد و گفته می شود که وی خبر اخراجش را از مقام های سنگالی شنیده است. احمدی نژاد مدعی است که پیشتر با وزیر امور خارجه درباره برکناری اش گفتگو کرده بوده است اما متکی بارها ادعای رییس دولت را رد کرده و شیوه برکناری اش را غیر شرعی و غیر اخلاقی خوانده است. اختلاف های او با احمدی نژاد نیز تا حد زیادی متاثر از مخالفت اش با حضور اسفندیار رحیم مشایی در مجموعه وزارت امور خارجه عنوان شده است. احمدی نژاد سال گذشته 4 نفر از چهر های نزدیک به خود از جمله رحیم مشایی را به عنوان نمایندگان ویژه سیاست خارجی منصوب کرد که این اقدام با واکنش رهبر جمهوری اسلامی روبرو شد. پس از آن متکی نیز لب به انتقاد از اقدام رییس دولت گشود. دیری نگذشت که او تاوان این انتقاد را پرداخت.

مهرداد بذرپاش؛ اخراج در جلسه دولت

برکناری «مهرداد بذرپاش» از سمت ریاست سازمان ملی جوانان در نوع خود یک اتفاق ویژه محسوب می شد. وی یکی از مدافعان سرسخت احمدی نژاد بود که پس از تشکیل کابینه در سال 1384 به سمت مشاور جوان رییس دولت منصوب شد. بذرپاش پس از ازدواج با دختر «علی احمدی»، وزیر آموزش و پرورش دولت نهم كه به دلیل مخالفت با مشایی در دولت دهم حذف شد و نیز ناكامی در انتخابات شورای شهر، ابتدا به مدیریت پارس خودرو و سپس به مدیر عاملی سایپا رسید، اما با انتصاب تیم مورد حمایت مشایی، وی به رغم میل شخصی از سایپا یه سازمان ملی جوانان رفت. او آذرماه گذشته از سمت ریاست سازمان ملی جوانان نیز کنار گذاشته شد و گفته می شود این برکناری پس از آن صورت گرفته که وی در جلسه هیات دولت با انتقاد از مداخله مشایی در امور سازمان ملی جوانان تهدید به استعفا کرده است. بر اساس شنیده ها، احمدی نژاد در همانجا به بذرپاش گفته که «استعفای شما پذیرفته است. لطفا از جلسه بیرون بروید و در را هم پشت سرتان ببندید.»

غلامحسین محسنی اژه ای؛ اخراج به شیوه انتقام گیری

تنها دو هفته تا پایان کار دولت نهم مانده بود ولی احمدی نژاد این دو هفته را تاب نیاورد و غلامحسین محسنی اژه ای وزیر اطلاعات را از کابینه اش اخراج کرد. درباره دلایل برکناری او تحلیل های فراوانی مطرح است. رسانه های هوادار آقای خامنه ای می گویند که او در ماجراي انتصاب اسفندیار رحیم مشایی به سمت معاون اولي رئيس جمهور در جلسه هيئت دولت به اين مسئله انتقاد كرده و پس از این انتقاد از سمت خود برکنار شده است. احمدی نژاد اما پس از برکناری وی طی یک اظهار نظر گفت : موضوع عزل جناب آقای اژه‌ای یک فرآیند دو ساله داشته و ربطی به مسئله جاری ندارد. ایشان… در موضوع هاله اسفندیاری خوب عمل نکرد و من به او گفتم که چرا رفتاری می‏کنید که مورد تمسخر واقع شوید؟، یک پیرزن 70 ساله را گرفته‌اید می‌گویید می‌خواهد انقلاب مخملی راه بیندازد در حالی‏که عاملان انقلاب مخملی کسان دیگری هستند و باید آنها به مردم معرفی شوند.»

اژه ای به تازگی فاش ساخته که خبر عزل خود را از معاون اش شنیده است و وقتی که قصد حرکت برای شرکت در جلسه هیات دولت را داشته است راننده اش به وی اطلاع داده که وی از شرکت در آن جلسه منع شده است.

محمد حسین صفار هرندی؛ برکناری دردسر ساز

کنار گذاشتن «محمد حسین صفار هرندی» از سمت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به منزله از حد نصاب افتادن کابینه بود. احمدی نژاد حکم برکناری او را نیز همزمان با حکم اخراج محسنی اژه ای صادر کرده بود. اژه ای در روایت این ماجرا گفته » این قدر شتاب زده در مورد برکناری وزرا عمل شده بود که حتی به این موضوع هم فکر نکرده بودند که با عزل ( صفار هرندی) دولت از رسمیت می افتد و باید برای ادامه کار دوباره از مجلس رأی اعتماد بگیرند» برخی از تحلیل گران اقدام احمدی نژاد در برکناری صفار هرندی را پاسخی به اقدام آقای خامنه ای در برکناری مشایی از معاون اولی دولت ارزیابی می کنند. صفار از جمله كساني بود كه در ماجراي جلسه معروف هيات دولت و اعتراض چند تن از وزرا به حضور مشايي به عنوان معاون اول در اين جلسه، در زمره معترضين قرار داشت. او ساعاتی پس از عزل دوباره در سمت خود ابقا شد تا حد نصب کابینه از حد نصاب نیفتد ولی در پاسخ به این عزل و ابقای عجیب که به قول او باعث وهن دولت شده ‌بود، در نامه‌ای به رییس دولت اعلام کرد شایعه ابقای خود را جدی نمی‌گیرد و با توجه به ابلاغ اولیه برکناری خود را وزیر نمی‌داند: «


مصطفی پورمحمدی؛ عزل پس از انجام ماموریت

زمزمه برکناری «مصطفی پور محمدی» از سمت وزارت کشور مدتها پیش از عملی شدن آن، رسانه ای شده بود. او مدت زمانی کوتاه بعد از برگزاری انتخابات مجلس هشتم از کار برکنار شد. برخی رسانه های محافظه کار از آنچه » عجله عجیب» احمدی نژاد برای کنار گذاشتن وزیر کشور می خواندند به شدت انتقاد کردند. آنها با اشاره به این که جلسه تودیع پورمحمدی یک هفته پیش از افتتاحیه مجلس هشتم انجام شده ، معتقد بودند که رییس دولت نخواسته است به پورمحمدی اجازه دهد به عنوان وزیر کشور گزارشی از برگزاری انتخابات را به مردم ارایه کند. احمدی نژاد یک هفته پیش از برکناری وزیر کشور در جمع گروهی از دانشجویان بسیجی گفته بود که از زمان برگزاری انتخابات شوراها (آذر 85) تصمیم قطعی داشته‌ است وزیر کشور را تغییر دهد اما شرایط سیاسی باعث شده اجرای این تصمیم به تعویق بیافتد. در این حال برخی گزارشهای غیر رسمی تر حکایت از آن داشت که برکناری پورمحمدی پس از آن صورت گرفته که وی گزارشى از برخى تخلفات انتخابات مجلس هشتم را براى يكى از مقامات عالى‌رتبه نظام فرستاده و پس از آن که احمدی نژاد از این اقدام آگاه شده، تصمیم به اخراج وی گرفته است.

داوود دانش جعفری؛ قربانی انتقادهای اقتصادی

«داوود دانش جعفری» با انتقادهایش از سیاست های اقتصادی احمدی نژاد زمینه اخراج خود از کابینه را فراهم کرد. او یکی از نخستین وزیرانی بود که در دولت احمدی نژاد قربانی انتقادهایش از نحوه مدیریت کشور می شد. دانش جعفری مدتی پس از برکناری لب به سخن گشود و گفت که «علت اصلی برکناری‌اش اختلاف نظر با محمود احمدی‌نژاد در برخی تصمیم‌گیری‌ها، مخالفت دو جریان درونی در دولت و البته برکناری ناگهانی اعضای هیات مدیره بیمه ایران بوده است.» او همچنین با اشاره به نقش گروه‌های نزدیک به احمدی‌نژاد در انحصاری شدن پست‌ها گفته بود :» دو گروه مخالف حضورمن در کابینه بودند. اول اصول‌گرایان مخالف اقتصاد آزاد و بعد مشاوران جوان رئیس‌جمهور.»

کاظم وزیری هامانه؛ برکناری

وزارت نفت که پول سازترین وزارت خانه دولت محسوب می شود نیز از تغییرات آنی و جنجالی مصون نبوده است. «کاظم وزیری هامانه» پس از دو سال مدیریت وزارت نفت در سال 1386 توسط احمدی نژاد از سمت خود کنار گذاشته شد. او بعد از اخراج از کابینه گفت که مقاومت اش در برابر تغییر مدیران و به ویژه حضور «علی کردان» در وزارت نفت، عامل برکناری اش بوده است. او همچنین فاش ساخت که از سوی دولت تهدید شده بوده اگر برخی از مدیران وزارت نفت را تغییر ندهد برکنار خواهد شد. وزیری هامانه در مصاحبه ای گفته بود: چند مرتبه رسما عنوان شد که اگر این کار ( تغییر مدیران ) نشود، برای وزارت نفت فکری می شود، ولی حاضر نبودم برای طولانی تر شدن مدت زمان پست وزارت، اصول و اعتقادم را زیر پا بگذارم و به صنعت لطمه بزنم و این کار را نکردم.»

محمود فرشیدی؛ تاوان مقاومت

یکی از نخستین وزیرانی که خط قرمز را روی نام خود در لیست کابینه دید،محمود فرشیدی وزیر آموزش و پرورش بود. او در دوران مسوولیت اش کارنامه به شدت ضعیفی داشت ولی نحوه برکناری اش خالی از جنجال نبود. درباره او نیز همچون بسیاری دیگر از وزرای کابینه ابتدا خبرهای ضد و نقیضی مبنی بر عزل یا ابقایش منتشر شد. برخی گزارشها حاکی از آن بود که وی خود از سمت اش استعفا داده است اما بعدها مشخص شد که این استعفا تحت فشار احمدی نژاد صورت گرفته است. علت اصلی کنار گذاشتن او از کابینه،مقاومت در اجرای مصوبهٔ دولت برای در اختیار قرار دادن امکانات وزارت آموزش و پرورش به دانشگاه پیام نور بود. احمدی نژاد در آن زمان قصد داشت با تجهیز دانشگاه پیام نور، نفوذ و اعتبار دانشگاه آزاد را تحت الشعاع قرار دهد.

برنامه ریزی تعطیل!

لیست اخراجی های دولت احمدی نژاد شامل گروه عمده دیگری از وزیران، معاونان و منصوبان وی نیز می شود که هر یک پس از ابراز انتقاد یا مخالفت با تصمیم های رییس دولت به شیوه ای ناگهانی برکنار شده یا ناگزیر به استعفا شده اند. «فرهاد رهبر» رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور پس از دیدار با محمد خاتمی» و ابراز ناراحتی از حضور در تیم اقتصادی احمدی نژاد از سمت خود عزل شد، پرویز کاظمی وزیر رفاه و تامین اجتماعی پس از اختلاف با » داوو مددی» رییس سازمان تامین اجتماعی (از نزدیکان احمدی نژاد) از کار برکنار شد. «طهماسب مظاهری» رییس بانک مرکزی پس از اختلاف با احمدی نژاد درباره نرخ سود بانکی کنار گذاشته شد، «علیرضا اردکانی» وزیر تعاون و «علیرضا طهماسبی» وزیر صنایع و معادن نیز در سکوت رسانه ای توسط رییس دولت عزل شدند اردکانی آن طور که بعدها مشخص شد تحت فشار احمدی نژاد برای نوشتن استعفا بوده است و وقتی در مقابل این فشار مقاومت کرده، از سمت خود عزل شده است. برخی چهره های دیگر نظیر سید «پرویز فتاح» وزیر پیشین نیرو و » کامران باقری لنکرانی» وزیر پیشین بهداشت نیز علیرغم حمایت های همیشگی احمدی نژاد از آنها در کابینه دهم راه نیافتند. برخی رسانه های محافظه کار می گویند که علت کنارماندن آنها از کابینه به مخالفت هایشان با مشایی برمی گردد.
احمدی نژاد با این لیست بلند بالا از اخراجی ها، رکورد دار تغییرات کابیته در تاریخ جمهوری اسلامی است و از دید ناظران این تغییرات که عمدتا به صورتی ناگهانی و گاه انتقام جویانه صورت گرفته است نتیجه مستقیم تزلزل و بی ثباتی دولت است. ناظران می گویند که این تغییرات پی در پی عملا امکان برنامه ریزی منسجم در بخش های مختلف را به حداقل رسانده و وزیرانی که از فردای خود مطمئن نیستند انگیزه ای برای فعالیت نمی بینند. آنها تنها یک راه برای ابقاء در دولت دارند. تبعیت تام و تمام از اراده احمدی نژاد.

نادر مرزبان

Advertisements
Posted in: اجتماعي